ธรรมสุตตะ

อรูปาวจรกุศลกรรม ผู้เจริญ รูปาวจรกุศล จนถึงปัญจมฌานแล้ว ปรารถนาจะเจริญฌานให้ยิ่งขึ้นไป ก็ต้องเจริญในอรูปฌานต่อไป ตั้งแต่อากาสานัญจายตนฌาน จนถึงเนวสัญญานาสัญญายตนฌาน อรูปาวจรกุศลมี ๔ ระดับ แต่ละระดับ มีองค์ฌาน ๒ คือ อุเบกขาและ เอกัคคตา เหมือนกันทั้ง ๔ ระดับ ในแต่ละระดับมีอารมณ์ต่างกัน ฌานที่ ๑ เรียกว่า อากาสานัญจายตนกุศล มี กสิณุคฆาฏิมากาสบัญญัติเป็นอารมณ์ ฌานที่ ๒ เรียกว่า วิญญานัญจายตนกุศล มีอากาสานัญจายตนกุศลเป็นอารมณ์ ฌานที่ ๓ เรียกว่า อากิญจัญญายตนกุศล มี นัตถิภาวบัญญัติเป็นอารมณ์ ฌานที่ ๔ เรียกว่า เนวสัญญานาสัญญายตนกุศล มีอากิญจัญญายตนกุศลเป็นอารมณ์ ผลของอรูปาวจรกุศลกรรม ผู้ที่เจริญอรูปฌานจนสำเร็จในแต่ละขั้นแล้วถ้าฌานยังไม่เสื่อม เมื่อ ตายจากภพนี้ กำลังแห่งอรูปฌานกุศลนั้นจะส่งผลเป็นวิปากนำเกิดในอรูปพรหม เป็นพรหมที่มีแต่นาม ไม่มีรูป อากาสานัญจายตนกุศล จะนำเกิดในอรูปพรหมชั้นที่ ๑ คือ อากาสานัญจายตนภูมิ มีอายุ๒๐,๐๐๐ มหากัปป์ วิญญานัญจายตนกุศล จะนำเกิดในอรูปพรหมชั้นที่ ๒ คือ วิญญานัญ จายตนภูมิ มีอายุ ๔๐,๐๐๐ มหากัปป์ อากิญจัญญายตนกุศล จะนำเกิดในอรูปพรหมชั้นที่ ๓ คือ อากิญจัญญ...

รูปาวจรกุศลกรรม เป็นการเจริญกุศลในขั้นสูง คือ การเจริญฌาน ฌานนั้นให้ความสงบสุขอันเป็นความสุขที่ประณีตกว่ากุศลขั้น ทาน ศีล ฯลฯ ที่ได้ศึกษาผ่านมาแล้ว รูปาวจรกุศลกรรมเป็นการเจริญสมถกรรมฐาน มีกสิณ ๑๐ เป็นต้น โดยการกำหนดจิตให้แนบแน่นอยู่กับอารมณ์เดียว บุคคลเมื่อกำหนดจิตได้แนบแน่นอยู่กับอารมณ์เดียวได้ ทำให้สมาธิตั้งมั่น กำลังของสมาธิที่ตั้งมั่นและมากขึ้นๆ ตามลำดับ จะทำให้เกิดผลสำเร็จในการเจริญรูปฌาน ผลสำเร็จของการเจริญรูปฌาน มี ๕ ขั้น คือ ปฐมฌาน ทุติยฌาน ตติยฌาน จตุตถฌาน และ ปัญจมฌาน ซึ่งแต่ละขั้นจะมีองค์ฌานประกอบดังนี้ ฌานที่ ๑ เรียกว่า ปฐมฌานกุศล มีองค์ฌาน ๕ คือ วิตก วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา ฌานที่ ๒   เรียกว่า  ทุติยฌานกุศล  มีองค์ฌาน  ๔  คือ วิจาร ปีติ สุข เอกัคคตา ฌานที่ ๓   เรียกว่า  ตติยฌานกุศล  มีองค์ฌาน  ๓  คือ ปีติ สุข เอกัคคตา ฌานที่ ๔   เรียกว่า  จตุตถฌานกุศล  มีองค์ฌาน  ๒  คือ สุข เอกัคคตา ฌานที่ ๕   เรียกว่า  ปัญจมฌานกุศล  มีองค์ฌาน  ๒  คือ อุเบกขา เอกัคคตา ผลของรูปาวจรกุศลกรรม...

เป็นการทำความชั่วทำความผิดทางกาย คือด้วยการกระทำของกาย จัดเป็นบาปมิใช่บุญ ก่อทุกข์โทษให้ทั้งในปัจจุบันและภพชาติต่อไป ประกอบด้วย ๑. ปาณาติบาต ปาณาติบาต คือ เจตนาทำให้ สิ่งมีชีวิตตกไปโดยเร็ว คือ ตายไปก่อนที่จะหมดอายุ ซึ่งโดยปกติธรรมดาแล้ว สัตว์มีลักษณะค่อยๆตกไป คือ ตายไปเองตามปกติอยู่แล้ว แต่ก็ไม่ยอมให้เป็นไปตามปกติอย่างนั้น กลับทำให้ตกไปอย่างเร็ว ด้วยการฆ่า ฉะนั้น กรรมที่ได้ชื่อว่าปาณาติบาตก็คือ เจตนาฆ่า   องค์ประกอบของปาณาติบาต มี ๕ ประการ  ๑. สัตว์มีชีวิต  ๒. รู้ว่าสัตว์นั้นมีชีวิต  ๓. มีจิตคิดจะฆ่า  ๔. เพียรพยายามเพื่อฆ่า  ๕. สัตว์นั้นตายลงเพราะความพยายามนั้น   การฆ่าสัตว์ที่ครบ ๕ ประการนี้ ชื่อว่าเป็นการทำบาปที่ครบองค์ปาณาติบาต การทำให้ชีวิตของบุคคลอื่นและสัตว์อื่นสูญสิ้นไป ถือเป็นบาปทั้งสิ้น ผู้ที่เคยฆ่าสัตว์ เมื่อใกล้จะตายถ้าคิดถึงบาปนั้น ผลของบาปก็จะนำให้ไปเกิดในอบายภูมิ ถ้าบาปนี้ไม่มีกำลังส่งผลตอนนำไปเกิด ก็จะสามารถส่งผลได้ตอนหลังจากเกิดแล้วโดยส่งผลให้ได้รับวิบากที่ไม่ดี มีการเห็นไม่ดี ได้กลิ่นไม่ดี เป็นต้น  อกุศลกรรมบถท...

เ-โ-ไ ก-ข-ค ฆ-จ-ฉ-ช-ฌ-ญ-ฐ ต-ถ-ท ธ-น-บ ป-ผ พ-ภ ม-ย-ร ฤ-ล-ว-ศ ส-ห อ สลับเป็น ภาษาอังกฤษ-ไทย อ อเจลก, อเจละ      naked ascetic  อเสขะ      adept  อโทสะ, อพยาบาท      non-hate; non-hatred  อโมหะ      non-delusion  อโลภะ      non-greed  อกุศล      unprofitable (adj) อกุศล      unskilful (adj) อกุศล      unwholesome (adj) อกุศลกรรม      unskilful action  อกุศลกรรม      unwholesome action  อคติ      prejudice  อคติ      wrong course  องค์      factor  องค์, โวการ      constituent  อตตกัลมถานิโยคุ      self-mortification; self-torment  อติมานะ      arrogance  อทินนาทาน      taking what is not...

เ-โ-ไ ก-ข-ค ฆ-จ-ฉ-ช-ฌ-ญ-ฐ ต-ถ-ท ธ-น-บ ป-ผ พ-ภ ม-ย-ร ฤ-ล-ว-ศ ส-ห อ สลับเป็น ภาษาอังกฤษ-ไทย ส สกทาคามิผล      Once-Returning, fruition of สกทาคามิมรรค      Once-Returning, path of สกทาคามี      Once-Returner  สงฆ์, พระสงฆ์, คณะสงฆ์      Sangha,  สติ      mindfulness  สติปัฏฐาน      fundamentals of mindfulness  สติปัฏฐาน      setting-up of mindfulness  สติปัฏฐาน      basis of mindfulness  สติวินัย      verdict of innocence  สภา, บริษัท (= ปริสา ที่ประชุมหรือ ชุมชน หมู่ชน ไม่ใช่บริษัท ในภาษาไทย)      assembly  สมชีวิตา      living within one’s means  สมชีวิตา      balanced life; balanced livelihood  สมณพราหมณ์      holy men...

เ-โ-ไ ก-ข-ค ฆ-จ-ฉ-ช-ฌ-ญ-ฐ ต-ถ-ท ธ-น-บ ป-ผ พ-ภ ม-ย-ร ฤ-ล-ว-ศ ส-ห อ สลับเป็น ภาษาอังกฤษ-ไทย ฤ ฤษี, ดาบส, นักพรต, นักบวช      ascetic  ล                                                 ลหุตา      lightness  ลหุตา (ความเบา)      buoyancy  ลหุตา      agility  ลักษณะ      characteristic  ลัชชี, มีหิริโอตตัปปะ      conscientious (adj)   ลาภ      acquisition  ลาภ      gain ว    วจีกรรม      verbal action  วจีทุจริต      verbal misconduct  วจีสังขาร      verbal formation; verbal functions  วจีสุจริต      verbal good conduct  วยากรณะ, ไวยากรณ์ (คําร้อยแก้ว)  ...